Odkrywca, morski nawigator i kapitan statku, który po 500 latach jako pierwszy Europejczyk od czasów Wikingów postawił stopę na ziemi Ameryki Północnej.
John Cabot, właściwie Giovanni Caboto, urodził się około 1450 roku w Genui we Włoszech. Jako nastolatek przeniósł się do Wenecji i wstąpił do włoskiej kompanii handlowej. Tam poznał historię Marco Polo i Jedwabnego Szlaku oraz opowieści o opływających w luksusy azjatyckich miastach.
Podróżował również po basenie Morza Śródziemnego, gdzie kwitł swobodny handel z Dalekim Wschodem. To prawdopodobnie wtedy narodziła się w nim myśl o odnalezieniu krótszej drogi morskiej do Azji z zachodnich wybrzeży Europy.
Cabot miał trzech synów: Ludovico, Sebastiana i Sancto. Przypuszcza się, że opuścił Wenecję, będąc niewypłacalnym dłużnikiem. Przebywał w Hiszpanii, a w 1495 roku przybył do Bristolu.
Uważany jest za pierwszego Europejczyka, który żeglując przez Północny Atlantyk, poszukiwał mistycznej drogi znanej jako Przejście Północno-Zachodnie. Zamierzał odnaleźć morską drogę do Orientu, korzystając z map niedawno uzupełnionych przez Kolumba.
Dalekie i długie wyprawy odkrywcze wymagały dużych funduszy i królewskiego poparcia.
05 marca 1496 król Henryk VII przyznał Cabotowi i jego synom patronat na odbycie podróży odkrywczych pod angielską banderą. Król miał otrzymać jedną piątą wartości przywiezionych dóbr, choć sam nie inwestował w wyprawę.
Królestwo angielskie wydało tzw. „Letters patent”, czyli królewski list patentowy, zezwalający na: „odkrywanie i badanie wszelkich wysp, krajów, regionów lub prowincji pogan i niewiernych, w dowolnej części świata, które przedtem były nieznane wszystkim chrześcijanom”. Oznaczało to, że angielscy wysłannicy nie mogli rościć sobie praw do ziem zdobytych już przez Hiszpanów i Portugalczyków ani ingerować w ich interesy. Król zezwolił na żeglowanie po morzach wschodnim, zachodnim i północnym pod banderą i flagą Anglii oraz na eksplorację nowych terytoriów.
Wyprawę sfinansowali bogaci kupcy z Bristolu oraz włoski zakonnik, augustianin i dyplomata Giovanni Antonio de Carbonariis.
Cabot był przekonany, że Azja i jej bogactwa leżą zaledwie kilka tysięcy mil na zachód, jednak w rzeczywistości świat okazał się znacznie większy, niż przypuszczał.
O losach jego pierwszej wyprawy dowiadujemy się z listu kupca z Bristolu do Krzysztofa Kolumba. Ekspedycja ruszyła latem 1496, lecz brak wystarczających zapasów oraz niesprzyjająca pogoda zmusiły żeglarzy do powrotu.
Druga wyprawa Cabota
Kolejna wyprawa wyruszyła z Bristolu 2 maja 1497 roku na małym statku Matthew.
Podczas tej podróży żeglarze dotarli do wybrzeży Ameryki Północnej i prawdopodobnie byli pierwszymi Europejczykami, którzy po ponad 500 latach stanęli na tej ziemi po wikińskim żeglarzu Leifie Ericsonie z XI wieku. Dokładne miejsce lądowania pozostaje przedmiotem sporów – przypuszcza się, że była to Nowa Fundlandia lub Nowa Szkocja. Według relacji, podróżnicy zeszli na ląd tylko raz, zabierając ze sobą wodę pitną. Cabot oficjalnie objął nową ziemię dla króla Henryka VII, wbijając flagi Anglii i Wenecji. Do Bristolu powrócili w sierpniu tego samego roku.
Cabot, podobnie jak Kolumb, błędnie sądził, że dotarł do wybrzeży Azji.
Na fali pomyślności postanowił wyruszyć w trzecią wyprawę, która tym razem miała być znacznie bardziej ambitna i śmiała.
Co spotkało trzecią wyprawę?
W marcu 1498 roku John Cabot wyruszył po raz trzeci w podróż, tym razem z flotą pięciu statków i około 300 członków załogi. Przekonany, że podczas poprzedniej wyprawy dotarł do północno-wschodnich wybrzeży Azji, tym razem zamierzał zbadać zachodnią stronę wybrzeża.
Wyprawa jednak nie powiodła się. Tylko jeden statek powrócił do portu w Irlandii, podczas gdy pozostałe uznano za zaginione na morzu. Nie wiadomo, dokąd dotarł Cabot ani jakie były losy jego i czterech statków.
Niektóre źródła sugerują, że Cabot przez kolejne dwa lata eksplorował wybrzeża Ameryki Północnej i powrócił do Anglii w 1500 roku, jednak nie zostało to potwierdzone.
Jedno jest pewne, John Cabot przetarł szlak na zachód, a jego odkrycia ośmieliły Anglików do podążenia jego śladem. Kolejne wyprawy przyspieszyły angielską ekspansję w Ameryce Północnej.
Syn podróżnika poszedł w jego ślady
Sebastian Cabot, syn Johna Cabota w 1508 roku, dzięki wsparciu króla Henryka VII i finansowaniu przez kupców z Bristolu, poprowadził kolejną angielską ekspedycję na podbój Nowego Świata. Skierował się na północ od miejsca odkrytego przez ojca 11 lat wcześniej.
Szukał morskiej drogi, aby ominąć nowy kontynent i dotrzeć do Azji. Uważa się, że dotarł przez Cieśninę Hudsona do Zatoki Hudsona. Prawdopodobnie zawrócił statek ze względu na bunt wśród załogi.
Dokładne losy wyprawy są przedmiotem sporów.
